Home Članci Reformacija nije završena

Reformacija nije završena

1373
0
SHARE

“Da li želite da završite na pogrešnoj strani istorije?”. Ova izlizana fraza je zadobila prognostičan status u ovim danima, iako bi svako u potpunom pravu morao da sumnja u njenu suštinsku istinitost. Ona, međutim, preslikava preovlađujući odnos Zapadne kulture, pragmatizma koji sebe čini svetim u oceni “istorije” (šta god to značilo u ovom kontekstu), konačnim sudijom morala, dobrote i vrednosti. Često ovu otrcanu frazu sekularizam nameće crkvi – “da se pokrene” sa staništa suprotstavljanja homoseksualizmu ili redefiniciji braka (samo primera radi).

Međutim ova izreka podjednako obuhvata opšti odnos značajnog dela populacije sa obe strane Tibra u pogledu Reformacije i neprekidne borbe oko pitanja koje je reformacija izrodila. Da li je došlo vreme da zaboravimo sve, pređemo preko svega i jednostavno se priključimo kolotečini protiv koje je reformacija utemeljena? Zar ne možemo ostaviti po strani naše razlike zarad višeg dobra? Zar nismo u manjini koja se nalazi usred cunamija sekularizma i širenja Islama? Ne bi li trebali težiti jedinstvu, nasuprot daljim razlozima koji nas razdvajaju?

Ne dopusti Gospode da se usudimo da zanemarimo ovo i ovakva retorička pitanja u okviru svojih kongregacija ili čak šta više u okviru sveštenstva. Istovremeno moramo prepoznati i prihvatiti odgovornost koja je na nama kao naslednicima veličanstvene i suštinske bitke koja je upravo bitka Reformacije. Možemo li izdati one koji su bili u prvim borbenim redovoma pre nas? Šta bi takvo izdajstvo uključivalo? Da li smo uistinu spremni da prihvatimo da monumentalna verovanja za koje su se naši prethodnici borili nama više nisu važna (barem ne toliko koliko smo jednom verovali)?

Izbor novog Rimskog Biskupa 2013. godine je osvetlio ova pitanja u razmišljanju mnogih koji tvrde da su “evanđelisti” i “Biblijski” u svojoj veri i orijentaciji. Jedan od poznatih evanđelističkih predvodnika je komunicirao sa svojom pastvom elektronskim putem insistirajući da bi svi oni morali da se mole Bogu da “upravlja” procesom izbora novog pape. U većini krugova primedba da ne postoji ali baš ništa ni približno Biblijsko o “vrhovnom svešteniku” koji zahteva poštovanje obzirom da je “zastupnik Hrista na zemlji” ili obzirom da je “sveti otac” pronalazi veoma mlaku reakciju – naravno izuzimajući one sa najsnažnijem (i na ničemu utemeljenom) mišljenju po tom pitanju a mišljenju koje je plod predrasuda a nipošto utemeljenog uverenja. I pošto je izbor obavljen, mnogi iz evanđelističkog kampa su izrazili duboko zadovoljstvo izborom, ako ne iz drugog razloga a ono zato što Franja I ostavlja jači utisak, pa, čovečnosti – nasuprot vladalačkom koji je krasio Benedikta XVI.

Međutim, malo javne reakcije je bio podstaknuto ognjenom privrženošću, recimo, solama Reformacije, ili temeljnom spoznajom odbacivanja Rimo-Katoličke soteriologije (doktrine ili učenja o spasenju) nasuprot naše duboko ukorenjene doktrine spasenja samo milošću i samo kroz veru.

Da li Reformacija treba da zadrži važan uticaj u crkvi koja je suočena sa tako snažnom opozicijom kao što je ona koja dolazi od radikalnog, evanđeosko-mrziteljskog sekularizma? Zar ne bi jedinstveni front, oslobođen poborničkog prepiranja, pomogao u argumentu za Hrista? Odgovor mora biti “Naravno da Reformacija ostaje važna i bitna, čak šta više njeno delovanje mora biti nastavljeno i pojačano kako u današnje tako i u vreme koje tek dolazi!”

Razlog nije teško razlučiti, iako se mnogima u današnjem dobu pričinjava skrivenim. Čudesno maglovite fraze kao “u argumentu za Hrista” najčešće skrivaju istinu: argument za Hrista je proslavljanje trojstva kroz otkupljenje specifičnih ljudi kroz unakrsni rad Isusa Hrista što je uistinu poprilično Puritanski način da se iskaže da je “argument za Hrista evanđelje”. Svaki od naglasaka Reformacije sumiranih u Sola Fide, Solus Christus, Sola Scriptura, Sola Gratia i Soli Deo Gloria, je usmeren upravo u pravcu zaštite integriteta i identiteta samog evanđelja. Bez Božje inspiracije, autoriteta, harmonije i dovoljnosti Svetog Pisma, mi ne bi poznavali evanđelje (sola Scripura). Bez slobode milosti i punoće pokrića Hristovog dela, mi ne bi imali spasiteljsku poruku (sola fide) i tako dalje.

Reformacija je otpočela borbu koja poziva svaku narednu generaciju da je vodi iz jednostavnog razloga koji stoji da je svaka generacija sačinjena od palih sinova i kćeri Adamovih, iz toga će uvek biti onih koji će pokušati da otkinu i umanje od jedinstvene slave Božije u evanđelju kroz dodavanje ljudskog uticaja, ljudskih zasluga i ljudskog suvereniteta. Zar to ne čini značenje semper reformanda, stalne reformacije crkve, večnog traganja da jasnije čujemo kako bi što bliže hodali uz Gospoda?

Kroz oticanje i tok ljudske istorije, sile koje sučeljavaju crkvu i njenog Gospoda kao i tačno određena linija fronta na kojoj će se voditi najužarenije borbe će se menjati. Katolička teologija se razvija i njeni argumenti bivaju modifikovani, međutim goruća pitanja su upravo gotovo identična pitanjima za čije su se odgovore borili Luter i Ek u Lajpcigu, jedino što su danas ona modifikovana i komplikovanija. Božji suverenitet, ljudska pokvarenost i robstvo grehu, nezajažljiv nagon grešnika da kontrolišu Božiju milost će uvek biti prisutni. I danas, dovoljnost, jasnoća i autoritet Svetog Pisma su na prvoj borbenoj liniji baš kao što su to bili u vreme Lutera i Kalvina. Potreba za Reformacijom će prestati kada crkva više ne bude suočena neprijateljskim silama kako unutar same sebe tako i spoljnim silama koje pokušavaju da izopače njenu svrhu, njenu misiju, njenu poruku i njen autoritet. A do tada, i pored najavljene proklamacije (2017. godine) pape Franje I da je Reformacija gotova, ostaje semper reformanda.